حقيقت نيّت در روايات رسول اللّه صلى الله عليه و آله فرمود : يُحْشَرُ النّاسُ عَلى نِيّاتِهِمْ . « 1 » مردم در روز قيامت بر اساس نيّت‌هاى خود محشور مىشوند . يا ايُّهَا النّاسُ انَّمَا الْاعْمالُ بِالنِّيّاتِ ، وَ انَّما لِكُلِّ امْرِئٍ مانَوى ، فَمَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ الَى اللّهِ وَ الى رَسُولِهِ ، فَهِجْرَتُهُ الَى اللّهِ وَ الى رَسُولِهِ ، وَ مَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ الى دُنْيا يُصيبُها اوِامْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُها فَهِجْرَتُهُ الى مَا هاجَرَ الَيْهِ . « 2 » اى مردم ! اعمال فقط و فقط بر اساس نيّت‌هاست ، و براى انسان همان است كه نيّت كرده ، پس كسى كه هجرتش به سوى خدا و رسول است ، سود هجرت به سوى خدا و رسول نصيب اوست ، و كسى كه هجرتش به سوى دنياست تا به مال دنيا برسد ، يا به سوى يك زن است تا به كام او دست يابد نصيبش از هجرت همان دنيا و همان زن است . انَّما يَبْعَثُ اللّهُ الْمُقْتَتِلينَ عَلَى النّيّاتِ . « 3 » فقط و فقط خداوند مقاتله كنندگان را بر اساس نياتشان به صف قيامت وارد مىكند . مردى بر رسول خدا گذشت ، كسى از اصحاب آن حضرت را سخت كوش و با نشاط و سرحال ديد . به حضرت گفتند : كاش اين سخت كوشى و نشاط در راه خدا بود ! حضرت فرمود : آن كه در سخت كوشى نيّتش براى ادارهء فرزندان كوچك خود

--> ( 1 ) - كنز العمال : 3 / 420 ، حديث 7245 ؛ سنن ابن ماجة : 2 / 1414 ، حديث 4230 . ( 2 ) - السنن الكبرى ، بيهقى : 1 / 298 ؛ مسند ابى داود : 9 ؛ دعائم الاسلام : 1 / 4 . ( 3 ) - كنز العمال : 4 / 336 ، حديث 10778 .